Битола за време на Првата светска војна - фото галерија

Разгледници извадок од книгата: „Битола низ стари разгледници“ Автор: Димче Најдов ISBN 978-608-4754-01-5 COBISS.MK-ID 96689930

Дел 1

Two-part panorama of Bitola from Tumbe Cafe issued in November 1915. — Дводелна панорама на Битола од Тумбе Кафе издадена во ноември 1915 година.

“Sirok Sokak” Street on postcard in black and white technique with yellow ornaments. Postcard issued by the bookstore "Osnova" from Sofia on 21 November 1915. The photo is from Turkish period. — Широк Сокак на разгледница во црно-бела техника со орнаменти од жолта боја, издадена од книжарницата “Основа” од Софија, на 21 ноември 1915 година. Фотографијата е од турскиот период.

“Sirok Sokak” (The main street) to the north. Postcard issued by the bookstore "Osnova" Sofia, 1915. Hand colored. — Главната улица кон север. “Основа”, Софија 1915 година– рачно обоена.

Dragor River and Isak Mosque in Bitola. issued by the bookstore "Osnova" Sofia, 1915. — Реката Драгор и Исак џамија. Разгледница издадена од книжарницата “Основа” од Софија, 1915 година.

Panorama of Bitola made from the minaret of Haydar Kadi Mosque in 1915. In the foreground is “Drven Pazar” (Wood Market, later called Sheep Market ) and further is Sungur Chaush Mosque (does not exist today), Isak Mosque, Yeni Mosque and Clock Tower. The postcard was published and printed in: Printing House- Boushinov — Панорама на Битола направена од минарето на Хајдар Кади џамијата, во 1915 година. Во преден план е Дрвен Пазар (подоцна наречен Овчки Пазар) а подалеку Сунгур Чауш џамијата која денес не постои, Исак Јени џамијата и Саат кулата. Разгледницата е издадена и печатена во: Printing House- Boushinov

Panorama of Bitola from 1915 issued by "Apolon" - Sofia. The postcard was not used. — Панорама на Битола од 1915 година издадена од “Аполон” – Софија. Истата не е употребена.

Bitola - Turkish neighborhood with shops — Битола – турски квартал со дуќаните.

Jewish bazaar, Bitola — Еврејската чаршија, Битола

Shirok Sokak (The main street in Bitola) around 1915. Look toward north. The photo is made from the location of current Bar-Restaurant "Korzo". Most of the houses in the foreground of this photograph were destroyed by bombing in the years 1916-1918. — Широк Сокак околу 1915 година. Поглед на главната улица кон север.Фотографијата е направена од локација Бар-ресторан “Корзо”. Повеќето од куќите во преден план на оваа фотографија беа разрушени од бомбардирањето во 1916-1918 година.

Jewish Neighborhood, Bitola during WW1 — Еврејската Маала

На Ленски Мост.

Part of Bitola on postcard issued under the title “World War 1914/16” — Дел од Битола на разгледница издадена под наслов „Светска војна 1914/16“

December 5, 1915. Wood Market - Postcard issued by Kriegshilfe Munich. — 5 декември 1915 година. Дрвен Пазар на разгледница издадена од Kriegshilfe од Минхен.

“Drven Pazar” (Wood Market) with a view to Pelister, 1915. — Дрвен Пазар со поглед кон Пелистер, во 1915.

Drawing of Bitola, postcard issued by Felix Grosser from Dresden Germany. — Цртеж од Битола на разгледница издадена од Felix Grosser од Дрезден Германија.

Bitola Pekmez Bazaar in 1915. — Битолскиот Пекмез Пазар, во 1915 година.

Дел 2

Part of Bitola – view toward Pelister. Bitola during WW1 — Дел од Битола со поглед на Пелистер.

Поглед од Саат кулата на Јени џамија со околните објекти и дел од Пекмез Пазар.

The Main Street (Sirok Sokak) view from north – photo postcard in September 1916 sent to the town of Lom, Bulgaria. — Главната улица гледана кон север на фоторазгледница од септември 1916 година испратена во градот Лом, Бугарија.

The main street (Sirok Sokak) in front of hotel "Bosna" in 1916. German soldiers standing and posing for this photograph. In the background are seen Isak and Yeni Mosque. Telephone poles on left side of this photograph confirm that phones in the city were in use. Old houses on the right side of this image were ruined by bombing in 1917. — Главната улица пред хотелот „Босна” во 1916 година. Германски војници застанати и позираат на оваа фотографија. Во заднината се гледаат Јени и Исак џамија. Телефонските столбови на левата страна на оваа фотографија потврдуваат дека телефоните во градот беа во употреба. Старите куќи на десната страна од оваа фотографија беа срушени од бомбардирањето во 1917 година.

Street in the Jewish neighborhood in Bitola. On the left side Isak Mosque is seen. Today on this location is the Health Center. — Улица во Еврејското Маало во Битола. На левата страна се гледа Исак џамија. Денес на оваа локација е Здравствениот дом.

Part of Bitola with view of Baba Mountain and Pelister 1916. Location - “Bela Cheshma” (White Fountain), near the intersection of streets Herzegovina and Blagojce Siljanovski. — Дел од Битола со поглед на Баба планина и Пелистер од 1916 година. Локација – Бела Чешма, во близина на раскрсницата од улиците Херцеговина и Благојче Сиљановски.

Wood Market on photo postcard from 1916 with a view to the southwest. This is one of the most common items of German postcards and photographs. Photographed from all angles usually on market day when its full with sellers from surrounding villages with their carts. In the background is seen Baba Mountain and some of the mosques. — Дрвен Пазар на фото разгледница од 1916 година со поглед кон југозапад. Овој е еден од најчестите објекти на германските разгледници и фотографии. Сликан од сите агли обично во пазарен ден кога е полн со пазарџии од околните села со своите запрежни коли. Во заднината се гледа Баба планина и некои од џамиите.

Wood Market with a view to the northeast - 1916. On the right side is Haydar Kadi Mosque with the minaret which was torn down next year during the bombing. — Дрвен Пазар со поглед кон североисток -1916. На десната страна е Хајдар Кади џамијата со минарето кое беше срушено следната година за време на бомбардирањето.

Дел 3

Turkish cemetery on the northwest part of Bitola. In the distance can be seen: the Clock Tower, Yeni Mosque, Isak Mosque and Besim Pasha Mosque. In the description of postcard, by mistake, stands Uskub (Skopje) (Mazedonien) — Турски гробишта на северозападниот дел од Битола. Во далечината се гледаат: Саат кулата, Јени џамија, Исак џамија и Бесим Пашината џамија. Описот на истата, по грешка, стои Uskub (Скопје) ( Mazedonien)

Besim Pasha Mosque and the building of today's Fire unit in Bitola on a postcard from 1916 issued by D.Krepiev Sofia. — Бесим Пашината џамија и зградата на денешната Противпожарна единица во Битола на разгледница од 1916 година издадена од Д.Крепиев од Софија.

Prince August Wilhelm of Prussia visiting Bitola in 1916. His father was the German Emperor (Kaiser) Wilhelm II who was the last emperor of the German Empire. — Принцот August Wilhelm од Прусија во посета на Битола, во 1916 година. Негов татко беше германскиот император (Kaiser) Wilhelm II кој беше последен император на Германската Империја.

Panorama of Bitola from Tumbe Cafe in 1917. — Панорама на Битола од Тумбе Кафе, во 1917 година.

View of Bitola from Yeni Mosque. Publisher - Levy Fils & Cie, Paris. — Поглед на Битола од Јени џамија. Издавач Levy Fils & Cie, Paris.

Panorama of part of Bitola with the White Barrack and training area in front of the barrack. — Панорама на дел од Битола со Белата касарна и полигонот пред касарната.

Monastir - conquered by the French in the November 19, 1916. — Монастир (Битола) – заземен од Французите на 19 ноември 1916 година.

Panorama of Bitola from Tumbe Coffee — Панорама на Битола од Тумбе Кафе

Craft and art school in 1917, abandoned and without windows — Занаетчиското и уметничко училиште во 1917 година напуштено и без прозорци.

View toward the barracks in 1917 from Tumbe Cafe. Part of the roof of the Red Barrack no longer exist. — Поглед на касарните во 1917 година од Тумбе Кафе. Дел од покривот на Црвената касарна веќе не постои.

View toward the main entrance of the White Barrack, 1917 — Поглед на главниот влез на Белата касарна 1917 г.

View of part of Bitola, with the Metropolitan Residence in background, 1917. — Поглед на дел од Битола, со Митрополијата во заднина, 1917 година.

Дел 4

Market day in Bitola, 1917 — Пазарен ден во Битола, 1917

Grain Bazaar in market day. Postcard issued by Levy Fils & Cie, Paris, from a photograph since May 1905. — Житен Пазар во пазарен ден. Разгледница издадена од Levy Fils & Cie, Paris, од фотографија од мај 1905 година.

Широк Сокак пред хотелот „Босна” гледано кон север.

Panorama of Bitola, 1917 — Панорама од Битола, 1917

Officer's home in 1917 — Офицерскиот дом во 1917 година.

Дел 5

Macedonian family from the region of Bitola — Македонска фамилија од околината на Битола.

Macedonian Easter dance. — Македонско велигденско оро.

Macedonian family and a French soldier — Македонска фамилија и француски војник – Разгледницата е испратена во Франција Датум: околу 1917 година. Јас сум добар со здравјето колку што е можно, и не се секирам откако сум во новиот сектор, за нас е полесно од оној во Франција, само што е тешко со жештината; фаќа повеќе и повеќе, но биди сигурна земам нешто за здравјето и не осеќам температура. Ти прашуваш дали е како на Францускиот фронт. Биди сигурна дека не е толку страшно, но жалосно не е малку повесело. Се надевам сé е добро кај тетка ми. Треба да знаат како и јас дека кутриот наш Ремс беше поново во рацете на Германците. Чекаме да заврши ова што побрзо. Чекајќи подобар момент те поздравувам, исто и тетка ми. Твојот внук кој мисли на тебе, Морис.

The main street in 1917 – look toward north. On the left is hotel "Bosnia". — Главната улица во 1917 година гледана кон север. На левата страна е хотелот „Босна”.

The square in front of the Fire Unit and Historical Archive, 1917 — Плоштадот пред Противпожарната единица и Историскиот архив во 1917 година

Part of Bitola north of Isac mosque. — Дел од Битола северно од Исак џамија.

Dragor River. To the right is the building of the Military Administration. The description of the building of the image is "Old Barrack". Today on this place is the building of the Municipal Court. — Покрај реката Драгор. Десно е зградата на Воената управа. Описот на оваа зграда на сликата е “Стара касарна”. Денес на ова место е зградата на Општинскиот суд.

Пренос на ранети во седло. Во заднината се гледа најстарото дрво во градот наречено”Чинар”. Куќата во заднината на оваа слика сé уште постои со мали промени на прозорците.

Скршена џамија во Битола. Иако сликата е направена во 1917 година, самата џамија сé до 1976 година остана иста како на оваа слика. Изградена била на местото каде постоела црквата „Св.Никола”. На ова место денес е станбениот блок “Грозд”.

A convoy of ammunition enters into the city. In the background is the settlement “Bela Cesma” White Fountain and on right of the convoy are Turkish cemetery. — Конвој со муниција влегува во градот. Во заднината е населбата Бела Чешма а десно од конвојот се Турските гробишта.

Postcard titled "Conversations at the gate" (published 1917), sent to France on August 1, 1918, with a brief greeting: Good morning and greetings from the east of your relative: Signature: P. Badelot — Разгледница со наслов “Разговори пред порта” (издадена 1917), испратена во Франција на 01 август 1918 година, со краток поздрав: Добар ден и поздрав од исток од твојот роднина: Потпис: P.Badelot

Дел 6

Postcard near Dragor river, published 1917 — Разгледница снимена покрај реката Драгор, издадена 1917

Postcard titled “Burial of a victim of the bombardment”, published 1917 — Разгледница со наслов „Закоп на жртва од бомбардирањето“, издадена 1917

Принцот Александар Караѓорѓевиќ и генералот Сарраил од Франција, во придружба на нивните команданти, пред зградата на денешниот ректорат во Битола, во ноември 1916 година.

Prince Aleksandar Karadjordjevic and General Sarrail, entering in Bitola in November 1916. — Принцот Александар Караѓорѓевиќ и генералот Сарраил од Франција, влегуваат во Битола, во ноември 1916 година.

Panorama of the city from the Clock Tower. — Панорама на градот од Саат кулата.

Panorama of Bitola from the Clock Tower in winter — Панорама на Битола од Саат кулата во зима.

The entry of the French military Chamber in Bitola from south. On the right side of this postcard is seen the Officer's house which after the Balkan Wars and World War I remained unfinished. — Влегувањето на француската воена комора во Битола од југ. На десната страна од оваа разгледница се гледа Офицерскиот дом кој по две војни (Балканската и Првата светска војна) остана недовршен.

Panorama of Bitola from the Clock Tower — Панорама на Битола од Саат кулата.

Street in the Jewish part of Bitola. Today on this location is the Health Center. — Улица во еврејскиот дел од градот. Денес на оваа локација е Здравствениот дом.

The street “Meckin Kamen” in the Old Town overlooking the west in 1917. In the background is Isak mosque. — Улицата Мечкин Камен во Старата чаршија со поглед кон запад, во 1917 година. Во заднината е Исак џамија.

A mosque in Bitola. location unknown — Џамија во Битола. Локацијата непозната.

Улицата “Крал Петар”, Саат кулата (така-наречена четвртаста кула во тоа време) и дел од Пекмез Пазар во 1917 година. Улицата “Крал Петар” почнувала од реката Драгор, поминувала покрај четвртастата кула, Хипотекарната банка, старата Стопанска банка подолу да влезе во денешната главна улица-Широк Сокак. Со рушењето на Пекмез Пазар главната улица го доби денешниот изглед, односно започнува од плоштадот „Магнолија”.

Дел 7

Широк Сокак гледан кон север со хотелот “Конституција” на разгледница од серијата Souvenir D’Orient 1914-1918, Monastir од францускиот издавач Auran од Marseille.

Широк Сокак гледан кон запад на разгледница од 1917 година. Како издавач стои името: Edit Leca. На левата страна е хотелот “Босна”, а на десната страна групата деца и обичните минувачи застанаа и позираат на оваа фотографија.

Sirok Sokak crowded with pedestrians and French troops. The city resembles a dynamic city despite the war which at that time was called the "Great War." Here is the car of those years, the soldier who walks his dog and curious soldiers who look at the photographer. — Широк Сокак преполн со минувачи и француски војници кои го разгледуваат градот наликува на динамичен град иако е во време на војна– во тоа време таканаречена “Големата војна”. Тука е автомобилот од тие години, војникот кој го шета своето куче и љубопитните војници кои гледаат во фотографот.

Dragor river with the right side of the boulevard on a postcard from 1917 by an unknown publisher, sent to France on July 4, 1918. In the background - Clock Tower and Yeni Mosque. — Реката Драгор со десната страна на булеварот на разгледница од 1917 година од непознат издавач, испратена во Франција на 4 јули 1918 година. Во заднината се гледаат Саат кулата и Јени џамија.

Airplane photograph of part of Bitola made in 1917 and published by French publisher Aurran from Marseille. Sent to France on July 7, 1918, with a brief greeting: Good health and kisses to all, Jean — Авионска снимка на дел од Битола направена во 1917 година, а издадена од францускиот издавач Aurran од Marseille. Испратена во Франција, на 7 јули 1918 година, со краток поздрав: Добро здравје и бакнежи до сите, Jean

Panorama of the city toward Pelister — Панорама на градот кон Пелистер

Panorama of the city from Turkish cemetery to the southwest with Baba Mountain in the background. On the right side is seen Haydar Kadi mosque with the minaret which was later destroyed by bombing. — Панорама на градот од Турските гробишта кон југозапад со Баба планина во заднината. На десната страна се гледа Хајдар Кади џамијата со минарето кое подоцна беше срушено од бомбардирањето.

Panorama of the city to the northwest made from the Clock Tower — Панорама на градот кон северозапад направена од Саат кулата

Isac mosque with shops along the river Dragor and “Smilevski Bair” in the background – photo from 1917 made from Yeni Mosque. — Исак џамија со дуќаните покрај реката Драгор и Смилевски Баир во заднината, на разгледница од 1917 година направена од Јени џамија.

Улична сцена во турска маала.

Влезот во Исак џамија.

Дел 8

The interior of Isak Mosque. Postcard sent on March 9, 1918 in France. — Внатрешноста на Исак џамија. Разгледница испратена на 09 март 1918 година во Франција.

Реката Драгор со жени кои перат. Фотографијата е направена од Ленски Мост околу 1917 година.

Mill on Dragor river in the settlement Dovledzik. — Воденица на реката Драгор во населбата Довлеџик.

Мост на реката Драгор и Исак џамија во заднината на разгледница од 1917 година.

Washerwomen in the river Dragor. In the background is seen “Lenski” Most. The shops on the left were also destroyed. All bridges on Dragor river at the time were wooden. — Перачки во реката Драгор. Во заднината се гледа Ленски Мост. Дуќаните на левата страна на оваа слика беа, исто така, разрушени. Сите мостови на реката Драгор во тоа време биле дрвени.

Sirok Sokak in the spring of 1917. Postcard from the publisher Clerot St.Raphael. The houses on the right side of the street were demolished by bombing the same year. — Главната улица—Широк Сокак во пролетта на 1917 година на разгледница од издавачот Clerot St.Raphael. Куќите на десната страна од улицата беа срушени од бомбардирањето во истата година. Разгледница испратена до: Monsieur Victor Jolly 87 Rue de la Pierre Levee Poitiers, France 22 дек.1917 Среќен Божик Ве прегрнувам сите, мама, дедо и малиот Виктор. Lion

Washerwomen in the river Dragor. Publisher Clerot St.Raphael of 1917. This is one of the frequent motifs of French photos and postcards from the First World War. — Перачки во реката Драгор. Издавач Clerot St.Raphael од 1917 година. Ова е еден од честите мотиви на француските слики и разгледници од Првата светска војна.

Bitola - immigrants fleeing from the shelling. Photographed and released in June 1917 when the bombing became increasingly intense in the vicinity of Bitola, many refugees sought refuge in the city as these on the picture, but soon the city itself will experience the same fate. — Битола, емигранти бегаат од бомбардирањето. Сликана и издадена во јуни 1917 година кога бомбардирањето стануваше сé пожестоко во околината на Битола, многу бегалци бараа спас во градот како овие на сликата, но за кратко време истата судбина ќе ја доживее и самиот град.

Panorama of Bitola from “Smilevski Bair” from 1917 by the publisher Clerot St.Raphael. In the background is Baba mountain with peak Neolica. From the higher buildings on the left can be seen Isak and Yeni Mosque, and the Cock Tower between them. The postcard was not used. — Панорама на Битола од Смилевски Баир од 1917 година. Издавач Clerot St.Raphael. Во заднината е Баба планина со врвот Неолица. Од повисоките објекти на левата страна на сликата се гледаат Јени и Исак џамијата и Саат кулата во средината измеѓу нив. Истата не е употребена.

Panorama of Bitola from “Smilevski Bair” from 1917 by the publisher Clerot St.Raphael. — Панорама на Битола од Смилевски Баир од 1917 година. Издавач Clerot St.Raphael

Дел 9

Part of the Bitola Old Bazaar. In the middle of the photo destroyed shop bombing can be seen. — Дел од Старата битолска чаршија. Во средината на сликата се гледа разурнат дуќан од бомбардирањето.

"Street King Peter and view of Pelister" is the title of this postcard from 1917. Printed in: Photo D.A.Languet, 250 Faubourg, Saint-Martin Paris. On the photo is seen the Stone Bridge on River Kurdeles and the street Solunska on both sides of the river. River Kurdeles in 1975/76 was covered, thereby the street Solunska adjusted for traffic. — “Улица Крал Петар и поглед на Пелистер” е насловот на оваа разгледница од 1917 година. Печатена во: Photo D.A.Languet, 250 Faubourg, Saint-Martin Paris. На истата се гледа Камениот Мост на реката Курделес и улицата Солунска од двете страни на реката. Реката Курделес во 1975/76 година беше покриена, а со тоа улицата Солунска приспособена за сообраќај.

Sirok Skokak street known at the time as King Peter Street. Postcard from 1917. The picture was taken in front of the old hotel "Macedonia" toward north. Posted on December 4, 1918 to: Madmoaselle Suzanne De Fois Villa Caprice Canderan, France — Широк Сокак познат во тоа време како улица Крал Петар на разгледница од 1917 година. Сликата е направена од пред стариот хотел “Македонија” гледано кон север. Испратена на 04 декември 1918 година до: Madmoaselle Suzanne De Fois Villa Caprice Canderan, France

Исак џамија со дуќаните покрај реката Драгор и мостот во близина на судската зграда во 1917 година. До регулирањето на коритото на реката Драгор во 1895/6 година овој мост беше единствениот камен мост.

Part of the Old Bazaar overlooking the Smilevski Bair in 1917 — Дел од Старата битолска чаршија со поглед кон Смилевски Баир во 1917 година

Part of Ohridska street overlooking the Pelister in 1917. In the foreground are seen the effects of the bombing. French soldiers repairing telephone lines of a column to the destroyed house. Pelister tops are covered with snow. — Дел од Охридска улица со поглед на Пелистер во 1917 година. Во преден план се гледаат последиците од бомбардирањето. Француските војници ги поправаат телефонските линии на столбот до разрушената куќа. Врвовите на Пелистер се под снежна покривка.

The building of today's Gymnasium in 1917 on postcard taken from Ohridska street. — Зградата на денешната Гимназија во 1917 година на разгледница сликана од Охридска улица.

Street near the river Dragor. In the background is seen the peak Pelister. In the ground floors of these houses on both sides of the street are small shops and bakery on the left side. On this picture is visible telephone pole and wires that go across the street. — Улица во близина на реката Драгор. Во заднината се гледа врвот Пелистер. Во приземјето на овие куќи од двете страни на улицата се мали дуќани и фурна на левата страна. И на оваа слика видлив е телефонскиот столб и проводниците кои поминуваат од другата страна на улицата.

Dragor river in the neighborhood Dovledzik in the winter 1917/18 year. In the background are seen houses destroyed in the bombing. — Реката Драгор во населбата Довлеџик, во зимата 1917/18 година Во заднината се гледаат разрушени куќи од бомбардирањето.

Panorama of Bitola eastward, 1917 — Панорама на Битола кон исток, 1917 година

Дел 10

Panorama of Bitola from the Turkish cemetery to the southwest in 1917. — Панорама на Битола од Турските гробишта кон југозапад во 1917 година.

The interior of the church "St.Dimitrija" in Bitola in 1917 Publisher: H. Grimaud Cie Marseille, France — Внатрешноста на црквата „Св.Димитрија” во Битола во 1917 година Издавач: H. Grimaud Cie Marseille, France

Panorama of Bitola from Tumbe Cafe in 1917, overlooking the Red and part of White barrack. — Панорама од Битола од Тумбе Кафе, во 1917 година, со поглед на Црвената и дел од Белата касарна.

Isaк Mosque seen to the east with some of the shops along the river Dragor. Postcard sent on September 27, 1917 — Исак џамија гледана кон исток со дел од дуќаните покрај реката Драгор и кејот на реката Драгор. Разгледница испратена на 27 септември 1917 година

View of the church "Holy Sunday" in 1917. In the foreground is the road to Prilep and the railroad has not yet been built. — Поглед на црквата „Света Недела” во 1917 година. Во преден план е патот за Прилеп а железничката пруга сé уште не е изградена.

Црква „Света Недела” во 1917 година. Разгледница од серијата “Campagne D’Orient” 1914-18 издадена од: H. Grimaud et Cie Marseille, France

View toward the Municipal building and Isac mosque with the shops along the river Dragor in 1918. The municipal building is shown as a former Bulgarian barrack and Isac mosque is named Hagia Sophia. — Поглед на општинската зграда и Исак џамијата со дуќаните покрај реката Драгор во 1918 година. На сликата општинската зграда е прикажана како поранешна бугарска касарна, а Исак џамија со име Света Софија.

Mosque in Bitola. Interestingly, all the major mosques are designated by the name Hagia Sophia by the French publishers. — Џамија во Битола. Интересно е што сите поголеми џамии Французите ги именуваат со име Света Софија како оваа на сликата.

French soldiers posing on this postcard on bridge of Dragor river in 1918. — Француски војници позираат на оваа разгледница на мостот на реката Драгор во 1918 година.

Дел 11

Beginning of the Main Street (Sirok Sokak) or as it was then called street "King Peter". It started from the river Dragor, passed near the Clock Tower and entered into the street that today is known as Sirok Sokak. Published by H.Grimaud et Cie, Marseille and sent to France on 6 - th March 1918. — Почетокот на улицата Широк Сокак или како што тогаш го носеше името улица “Крал Петар”. Истата почнуваше од реката Драгор, покрај Саат кулата и дуќаните на горната слика и влегуваше во улицата која и денес е позната како Широк Сокак. Издадена од H.Grimaud et Cie, од Марсеј, а испратена во Франција, на 6 – ти март 1918 година.

Исак џамијата со дуќаните покрај реката Драгор во 1918 година, издадена од H.Grimaud et Cie, Марсеј.

Јени џамија со околните објекти на десната страна од неа, и дел од зграда во Пекмез Пазар на левата страна на разгледница од 1918 година

Исак џамија и дуќаните покрај реката Драгор гледана кон северозапад

Dragor River with Isak mosque and some buildings — Реката Драгор со Исак џамија и дел од зградите

Pekmez Market, left, and the beginning of the street of the Military Administration in 1917. Sirok Sokak in 1917. On the location of the houses on the left side, today is the monument of Philip II of Macedonia — Пекмез Пазар, лево, и почетокот на улицата на Воената управа во 1917 година. Широк Сокак во 1917 година. На местото на куќите од левата страна денес се наоѓа споменикот на Филип II Македонски

Широк Сокак, Битола, 1917

The Turkish barracks and the Military academy on the right (today Bitola Museum ) — Турските касарни и Воената академија десно (денес Музеј Битола)

Beginning of Sirok Sokak street from the south. On the right is the Officer's home (Oficerski) - not sown on photo. 1917 — Почетокот на улицата Широк Сокак од југ. Десно е Офицерскиот дом кој не се гледа. 1917

Dragor River with Isac mosque 1917 — Реката Драгор со Исак џамија, 1917

Part of the city with the hills to the north 1917 — Дел од градот со ридовите кон север, 1917

Дел 12

Саат Кула Битола, 1917

Sirok Sokak Street with hotel "Bosna", on the right side and the old houses before the bombing. — Широк Сокак со хотелот “Босна”, на десната страна и старите куќи пред бомбардирањето.

The building of the Military Administration near the river Dragor and Isac Mosque in the background. — Зградата на Воената управа покрај реката Драгор и Исак џамија во заднината.

Широк Сокак – „Крал Петар” во 1917 година. Лево е хотелот”Балкан”а десно, во средината на сликата, е Католичката црква. Издавач: Moulis, France На оваа разгледница јасно се гледа новиот изглед на улицата со гранитни големи коцки, поплочена по 1913 година, кои ја заменија старата турска калдрма. Во средината на седумдесеттите години овие гранитни коцки беа заменети со асфалт, за да подоцна целата главна улица да го добие денешниот изглед со гранитни плочи.

A group of children bathing in the river Dragor in July 1917 (in front of today's fire unit). In the background is seen Isac mosque. — Група деца се капат во реката Драгор пред Противпожарната единица, во јули 1917 година. Во заднината се гледа Исак џамија.

Улицата „Димитар Влахов” со поглед на “Чинарот” во месец август 1917 година издадена од Moulis France. Група француски војници во преден план, и друга група зад нив во разгледување на градот.

Дводелна разгледница, од непознат француски издавач со наслов “Монастир “

Дводелна разгледница, од непознат француски издавач со наслов “Campagne D’Orient 1914-1918”

Дел 13

Панорама на градот кон североисток, и зградата на денешната Гимназија. Грешки на француските разгледници се многу чести, како оваа од Гимназијата која е наречена “Стар турски хотел.”

A group of citizens waiting in line for flour. Location - in front of today's Fire unit and Historical Archive. The second part of the image has title “The place of the Turkish barracks”. The barracks were located behind today's Economic school and Municipal building. — Група граѓани чекаат да им доделат брашно. Пред денешната Противпожарна единица и Историскиот архив е вториот дел од сликата на која стои: Местото на турската касарна. Самата касарна се наоѓала зад Економското училиште и општинската зграда.

Сликата број 35 е поглед на Камениот Мост на реката Курделес и улицата „Солунска” гледана кон запад. Слика број 36 е левата страна на реката Драгор измеѓу Ленски Мост и мостот кај Безистенот.

On image number 31 and 32 is the main street (Sirok Sokak). On image 31 observed toward south in front of the "Solunska" street. On image 32 observed toward north in front of today's Magnolia square. Sirok Sokak at the time was known as the street "King Peter", mistakenly written on this postcard as "Prince Alexander." — На сликата број 31 и 32 е главната улица-Широк Сокак гледан кон југ пред улицата „Солунска” , а на сликата број 32 гледан кон север пред плоштадот „Магнолија”. Широк Сокак, познат во тоа време како улица “Крал Петар”, по грешка е напишана “Принц Александар”.

Postcard issued for the Christmas holidays and Valentine's Day – Bitola 1917 — Разгледница издадена по повод Божиќните празници и денот на вљубените, Битола 1917

Дел 14

Panorama of Bitola westward made from the Clock Tower in 1917. Yeni Mosque and buildings of Pekmez Market are in the foreground. — Панорама на Битола кон запад направена од Саат кулата во 1917 година. Јени џамија и објектите од Пекмез Пазар се во преден план.

Panorama of Bitola eastward made from the Clock Tower in 1917, overlooking the Peliser in the background. — Панорама на Битола кон исток направена од Саат кулата во 1917 година, со поглед на Пелисер во заднината.

Shirok Sokak, the main street in Bitola — Широк Сокак, 1917

The entry of the French soldiers in Bitola on 19 November 1916. — Влегувањето на француските војници во Битола на 19 ноември 1916 година.

Shirok Sokak (Main Street in Bitola). French troops in sightseeing. — Широк Сокак. Француски војници во разгледување на градот.

"Solunska" street with Kurdeles river and the Stone Bridge. French soldiers on horses on the Main Street in 1917. — Улицата „Солунска” со реката Курделес и Камениот Мост. Француски војници на коњи по Широк Сокак, во 1917 година.

One street in Bitola. The location is not known. — Една улица во Битола. Локацијата на истата не е позната.

Consequences of the bombing of Bitola — Последици од бомбардирањето на Битола

Street in the center of Bitola after the bombing. — Улица во центарот на Битола по бомбардирањето.

Street on Shirok Sokak after the bombing. — Улица на Широк Сокак по бомбардирањето.

Дел 15

Улица во центарот на Битола по бомбардирањето.

Location of German artillery near the village Snegovo from where the city was bombed. — Локација на германската артилерија кај селото Снегово од каде го бомбардираа градот.

Bitola in ruins in 1917 on a postcard issued by Cliche J.M France. — Битола во урнатини во 1917 година на разгледница издадена од Cliche J.M од Франција.

First civilian casualties in the First World War suffocated by the poison gas used by the Germans. In the period from 9 to 11 March, 1917 from poison gas in Bitola were killed 550 people, mostly women and children. — Тоа се првите цивилни жртви во Првата светска војна кои беа задушени од отровниот гас употребен од Германците. Во периодот од 9 до 11 март 1917 година од отровен гас загинаа 550 жители, претежно жени и деца.

Panorama of Bitola from Tumbe Cafe. In the foreground is the Red Barrack which has been destroyed by shelling. A little later suffered the White Barrack from explosion of the ammunition that was stored in within. — Панорама на Битола од Тумбе Кафе. Во преден план е Црвената касарна која овде е веќе разрушена од бомбардирањето. Малку подоцна настрада и Белата касарна од експлозија на муницијата која беше складирана во касарната.

Ruins somewhere in the center of Bitola. After all the heavy shelling it is very difficult to recognize the part of the city in this image. In the background on the left side of the center are visible Isac and Yeni Mosque. — Рушевини некаде во центарот на градот. По сите тие жестоки бомбардирања многу е тешко и да се препознае делот од градот на сликата. Во заднината на левата страна од центарот видливи се Исак и Јени џамија.

Bitola. Remnants of demolished and burnt houses after the bombing. — Битола. Остатоци од срушени и изгорени куќи по бомбардирањето.

Bitola, 17 August 1917. Southwest corner of today's streets Sirok Sokak and "Dimitar Ilievski-Murato". At this place around 1920 it was built the restaurant "Central" and later, around 1975 hotel "Epinal". — Битола, 17 август 1917. Југозападниот агол на денешните улици Широк Сокак и „Димитар Илиевски-Мурато”. На ова место околу 1920 беше изграден ресторанот “Централ” а подоцна, околу 1975 година, на ова место ќе биде изграден хотелот “Епинал”.

Panorama of Bitola from Yeni Mosque in 1917. Consequences of the bombing are visible everywhere. The building of the Workers' University in the middle of the picture looks the least damaged, but all the surrounding houses on Ruzveltova and the Main Street are totally destroyed. The building of today's Post Office is also without roof as houses in the foreground of this postcard. — Панорама на Битола од Јени џамија во 1917 год. Последици од бомбардирањето се видливи насекаде. Зградата на Работничкиот универзитет кон средината на сликата изгледа најмалку оштетена, но сите околни куќи од Рузвелтова улица и Широк Сокак се тотално уништени. Зградата на денешната пошта е, исто така, без покрив како и куќите во предниот план на оваа разгледница.

Panorama of the western part of the city from the Clock Tower. In addition to homes, in front of this picture, the old Municipality building is completely destroyed, the building of the Gymnasium is without a roof and windows, as many other buildings in the area that are less visible in the picture. — Панорама на западниот дел на градот од Саат кулата. Покрај куќите, во предниот дел на оваа слика, зградата на старата општина е потполно уништена, зградата на Гимназијата е без покрив и прозорци и многу други објекти во околината кои се помалку видливи на сликата.

Во ваква состојба Битола го дочека крајот на Првата светска војна. Рушевини, болести, недостиг на најосновните потреби за живот, сиромаштија, тоа беа карактеристиките за тој период од четири долги години. Огромен број кои го напуштија градот заради бомбардирањето, го чекаа крајот на војната да се вратат назад и да започнат нов живот во својот разрушен роден град.